Μάθετε τις βασικές τροποποιήσεις του πακέτου EU Omnibus και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζουν το CSRD, το CSDDD, τα όρια υπαγωγής και τις υποχρεώσεις εταιρικής βιωσιμότητας.
Στις 9 Δεκεμβρίου 2025, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί κατέληξαν σε προσωρινή πολιτική συμφωνία στο πλαίσιο του πρώτου «Omnibus» πακέτου, με στόχο την απλοποίηση του κανονιστικού βάρους που συνδέεται με τη δημοσιοποίηση στοιχείων βιωσιμότητας και την εταιρική δέουσα επιμέλεια.
Η συμφωνία επηρεάζει δύο κομβικά νομοθετήματα της ΕΕ για την εταιρική βιωσιμότητα:
-
την Οδηγία για την Εταιρική Αναφορά Βιωσιμότητας (CSRD) και
-
την Οδηγία για τη Δέουσα Επιμέλεια Εταιρικής Βιωσιμότητας (CSDDD).
Ωστόσο, επικριτές υποστηρίζουν ότι οι αλλαγές αποδυναμώνουν σημαντικά τις αρχικές φιλοδοξίες της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ακολουθεί μια αναλυτική παρουσίαση των βασικών αλλαγών, των κινήτρων πίσω από αυτές και των επόμενων βημάτων μέχρι την τελική υιοθέτηση.
Κύριες αλλαγές της συμφωνίας
1. Νέα όρια υπαγωγής στο CSRD
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία αφορά το εύρος των εταιρειών που θα υποχρεούνται σε δημοσιοποίηση στοιχείων βιωσιμότητας.
Με βάση τη νέα συμφωνία, υποχρεωτική αναφορά βιωσιμότητας θα απαιτείται μόνο για εταιρείες που πληρούν και τα δύο ακόλουθα κριτήρια:
-
Απασχόληση: πάνω από 1.000 εργαζόμενους
-
Καθαρό κύκλο εργασιών: άνω των €450 εκατ.
Τα νέα όρια είναι σημαντικά υψηλότερα από τα αρχικά, περιορίζοντας τον αριθμό των εταιρειών που εμπίπτουν στο CSRD.
Επιπλέον, οι νομοθέτες συμφώνησαν να εξαιρέσουν τις εισηγμένες ΜΜΕ, μειώνοντας περαιτέρω τον αριθμό των επιχειρήσεων που επηρεάζονται άμεσα.
Η αιτιολόγηση αυτής της συρρίκνωσης του πεδίου εφαρμογής είναι η μείωση του διοικητικού βάρους για τις μεσαίες επιχειρήσεις και η αποφυγή υπερβολικών απαιτήσεων δεδομένων στην εφοδιαστική αλυσίδα.
2. CSDDD: Περιορισμός και καθυστέρηση των υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας
Για την Οδηγία CSDDD, η οποία επιβάλλει στις εταιρείες να εντοπίζουν και να αποτρέπουν περιβαλλοντικές και κοινωνικές παραβιάσεις στις δραστηριότητές τους και στις εφοδιαστικές αλυσίδες τους, η συμφωνία εισάγει ακόμη πιο αυστηρά όρια:
-
Πάνω από 5.000 εργαζόμενους
-
Κύκλο εργασιών άνω των €1,5 δισ.
Επιπλέον, αφαιρούνται ορισμένα από τα πιο φιλόδοξα στοιχεία της αρχικής πρότασης, όπως η υποχρεωτική υιοθέτηση σχεδίου κλιματικής μετάβασης ευθυγραμμισμένου με τη Συμφωνία των Παρισίων.
Στο πεδίο της επιβολής, η μέγιστη χρηματική κύρωση ορίζεται στο 3% του παγκόσμιου καθαρού κύκλου εργασιών.
Τέλος, η προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας μετατίθεται για τις 26 Ιουλίου 2028, ενώ η υποχρέωση συμμόρφωσης για τις εταιρείες αρχίζει τον Ιούλιο 2029.
Κίνητρα πίσω από το EU Omnibus: Μείωση διοικητικού βάρους και ενίσχυση ανταγωνιστικότητας
Οι υποστηρικτές του πακέτου υποστηρίζουν ότι τα αρχικά καθεστώτα CSRD και CSDDD δημιουργούσαν υπερβολικό κόστος συμμόρφωσης, ειδικά σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι ανταγωνιστές εκτός ΕΕ λειτουργούν με χαλαρότερους κανόνες.
Το Omnibus στοχεύει στη:
-
μείωση γραφειοκρατίας
-
ενίσχυση της προβλεψιμότητας
-
μείωση κόστους συμμόρφωσης
-
ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας
Πολλές μεσαίες επιχειρήσεις θα μπορούν πλέον να επικεντρωθούν στην καινοτομία και ανάπτυξη, αντί σε εκτεταμένες διαδικασίες ESG reporting.
Κριτική: Υποχώρηση από τις φιλοδοξίες της ΕΕ για βιωσιμότητα;
Παρά τα επιχειρήματα υπέρ της απλοποίησης, η συμφωνία έχει δεχθεί έντονη κριτική.
Κύριες ανησυχίες:
-
Η αύξηση των ορίων εξαιρεί τη μεγάλη πλειονότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από δεσμευτικές υποχρεώσεις.
-
Η κατάργηση των υποχρεωτικών σχεδίων κλιματικής μετάβασης μειώνει τα κίνητρα για ουσιαστική απανθρακοποίηση.
-
Ο περιορισμός της δέουσας επιμέλειας στην εφοδιαστική αλυσίδα αποδυναμώνει την εταιρική λογοδοσία.
-
Η αρχική φιλοδοξία του CSDDD για συστημική προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων υποχωρεί σημαντικά.
Τρέχουσα κατάσταση και επόμενα βήματα
Η συμφωνία παραμένει προσωρινή.
-
Το Συμβούλιο έχει προγραμματίσει ψηφοφορία για τις 10 Δεκεμβρίου 2025.
-
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα ψηφίσει σε ολομέλεια στις 16 Δεκεμβρίου 2025.
Εφόσον εγκριθούν, οι τροποποιημένες οδηγίες θα δημοσιευθούν στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα μεταφερθούν στο εθνικό δίκαιο των κρατών‑μελών.
Για το CSDDD, η συμμόρφωση θα απαιτείται από το 2029.
Η συμφωνία περιλαμβάνει και ρήτρα επανεξέτασης, επιτρέποντας πιθανή μελλοντική επαναδιεύρυνση του πεδίου εφαρμογής.
Επιπτώσεις για επιχειρήσεις, επενδυτές και την κλιματική στρατηγική της ΕΕ
Για πολλές επιχειρήσεις, ειδικά μεσαίου μεγέθους, η απλοποίηση αποτελεί ανακούφιση: μειωμένο κόστος συμμόρφωσης, λιγότερη γραφειοκρατία, ευκολότερη διαχείριση εφοδιαστικών αλυσίδων.
Για τους υποστηρικτές ισχυρών ESG προτύπων, όμως, η συμφωνία σηματοδοτεί υποχώρηση από ένα φιλόδοξο πλαίσιο βιωσιμότητας.
Η κατάργηση των υποχρεωτικών σχεδίων κλιματικής μετάβασης και η συρρίκνωση των υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας ενδέχεται να περιορίσουν την ικανότητα της ΕΕ να επιβάλει ομοιόμορφα πρότυπα βιωσιμότητας.
Παράλληλα, η ρήτρα επανεξέτασης αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής ενίσχυσης του πλαισίου, εφόσον αυξηθεί η πίεση από την κοινωνία των πολιτών, τους επενδυτές ή τις κλιματικές εξελίξεις.
Συμπέρασμα: Μια μεταβατική στιγμή για τη ρύθμιση της βιωσιμότητας στην ΕΕ
Το πρώτο «Omnibus» πακέτο αποτελεί σημείο καμπής για το ευρωπαϊκό πλαίσιο βιωσιμότητας.
Με την αύξηση των ορίων και τη μείωση των υποχρεώσεων, η ΕΕ επιλέγει μια πιο πραγματιστική προσέγγιση, δίνοντας προτεραιότητα στην ανταγωνιστικότητα και στη μείωση του διοικητικού βάρους.
Ωστόσο, αυτή η επιλογή συνοδεύεται από σημαντικό κόστος: η δεσμευτικότητα και η εμβέλεια της εταιρικής βιωσιμότητας περιορίζονται, ενώ η εφαρμογή μετατίθεται χρονικά.
Το αν η απλοποίηση θα οδηγήσει σε πιο αποτελεσματικές πρακτικές βιωσιμότητας ή σε αποδυνάμωση της εταιρικής λογοδοσίας θα φανεί μέχρι το 2029.
